5 νοητικά πειράματα του Albert Einstein που τον βοήθησαν να καταλήξει στις πιο επαναστατικές επιστημονικές του ιδέες

Ο Albert Einstein , ένα από τα μεγαλύτερα μυαλά του 20ού αιώνα, άλλαξε για πάντα το τοπίο της επιστήμης εισάγοντας επαναστατικές έννοιες που συγκλόνισαν την κατανόηση μας για τον κόσμο. Μία από τις πιο καθοριστικές ιδιότητες του Αϊνστάιν ήταν η αξιοθαύμαστη ικανότητά του να αντιλαμβάνεται πολύπλοκες επιστημονικές ιδέες φανταζόμενος σενάρια της πραγματικής ζωής. Κι αυτά α σενάρια τα ονόμασε Gedankenexperiments ή νοητικά πειράματα.

James Peebles: Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2019

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που δόθηκε με αφορμή το Νόμπελ Φυσικής του 2019 που έλαβε ο αστροφυσικός, αστρονόμος και θεωρητικός κοσμολόγος του Princeton James Peebles (1935), κλήθηκε να επισημάνει μια μοναδική ανακάλυψη ή μια σημαντική ανακάλυψη του στη μακρά καριέρα του που θα του έδινε το βραβείο. Ο Peebles όμως απάντησε : «Είναι έργο ζωής». O Peebles έχει κάνει πολλές σημαντικές συνεισφορές στο μοντέλο toy Big Bang . Με τον Dicke και άλλους (περίπου δύο δεκαετίες μετά τους George Gamow , Ralph Alpher και Robert Herman ), ο Peebles προέβλεψε την Kοσμική Mικροκυματική Aκτινοβολία Yποβάθρου. Μαζί με τη σημαντική συμβολή του στη νουκλεοσύνθεση του Big Bang , τη σκοτεινή ύλη και τη σκοτεινή ενέργεια, ήταν ο κορυφαίος πρωτοπόρος στη θεωρία του σχηματισμού των κοσμικών δομών στη δεκαετία του 1970.

Λεονάρντο της Πίζας ή Φιμπονάτσι

Πρόκειται για τον μεγαλύτερο ευρωπαίο μαθηματικό του μεσαίωνα (γεννήθηκε γύρω στο 1175) , που μεγάλωσε και σπούδασε στην σημερινή αλγερινή πόλη Béjaïa κάτω από τους Μαυριτανούς. Αργότερα που ταξίδεψε εκτενώς γύρω από τις ακτές της Μεσογείου είχε συναντηθεί με πολλούς εμπόρους και έμαθε για τα αριθμητικά συστήματα τους. Σύντομα συνειδητοποίησε τα πολλά πλεονεκτήματα του «ινδουαραβικού» αριθμητικού συστήματος έναντι όλων των άλλων.

Διακεκριμένο βραβείο για την θεωρία της υπερβαρύτητας

Τρεις θεωρητικοί φυσικοί έχουν κερδίσει το Βραβείο Σημαντικής Ανακάλυψης στη Θεμελιώδη Φυσική για την ανάπτυξη ενός τρόπου σύνδεσης της γενικής σχετικότητας με τη σωματιδιακή φυσική, που ονομάζεται υπερβαρύτητα. Το βραβείο έλαβαν οι φυσικοί Sergio Ferrara, Daniel Z. Freedman και Peter van Nieuwenhuizen, οι οποίοι άρχισαν να αναπτύσσουν τη θεωρία της υπερβαρύτητας στο CERN και την ολοκλήρωσαν το 1976 στο Πανεπιστήμιο Stony Brook στη Νέα Υόρκη. Η θεωρία δεν έχει αποδειχθεί πειραματικά, αλλά κυριαρχεί επί δεκαετίες από τότε που προτάθηκε για πρώτη φορά.

Πώς να μελετήσετε τη φυσική με τη χρήση της τεχνικής Feynman

Ο Richard Feynman ήταν ένας από τους μεγαλύτερους επιστήμονες του κόσμου που κέρδισε βραβείο Νόμπελ για τη φυσική το 1965. Αλλά τον αναγνωρίσαμε περισσότερο ως έναν εξαιρετικό δάσκαλο, έναν ιστορικό και έναν καθημερινό τζόκερ, του οποίου η ζωή ήταν ένας συνδυασμός της νοημοσύνης του, της περιέργειας και της αβεβαιότητας.

10 αξιοσημείωτοι μαθηματικοί που πέθαναν σε νεαρή ηλικία

Είναι πολύ λυπηρό το γεγονός ότι μερικοί από τους πιο λαμπρούς μαθηματικούς πέθαναν νωρίς στη ζωή τους. Εάν αυτοί οι άνδρες ζούσαν κι άλλο, θα είχαν κάνει τεράστια πρόοδο στον τομέα των μαθηματικών. Γνωρίστε λοιπόν τους 10 μαθηματικούς που πέθαναν σε ηλικία κάτω από 40.

50 χρόνια από την πειραματική επιβεβαίωση της ύπαρξης των κουάρκ

Ενώ θεωρητικά τα πρώτα κουάρκ ανακαλύφθηκαν από τον Murray Gell-Mann το 1964 η πραγματική απόδειξη ότι τα νουκλεόνια είναι φτιαγμένα από κουάρκ, ήρθε αργότερα από τις εργασίες τριών Αμερικανών φυσικών. Οι Jerome Friedman, Henry Kendall και Richard Taylor αντιλήφθηκαν στο εσωτερικό των νουκλεονίων να υπάρχουν σκληροί ‘κόκκοι’, με την έρευνα τους που ξεκίνησε το 1967 στον γραμμικό επιταχυντή του Stanford (SLAC). Σε αυτή την έρευνα που κορυφώθηκε το 1968 βρήκαν με ποιο τρόπο ηλεκτρόνια υψηλής ενέργειας σκεδάζονταν ανελαστικά πάνω σε πρωτόνια. Έτσι καθιερώθηκε το μοντέλο των κουάρκ καθώς και η κβαντική χρωμοδυναμική στη σωματιδιακή φυσική.

Η έννοια της "φυλής" είναι ένα ψέμα. Ακόμη και οι Αρχαίοι Έλληνες το ήξεραν

Η πανούκλα του ρατσισμού έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Είτε κοιτάζετε την Ουγγαρία, τη Γερμανία, το Μιανμάρ, την Ινδία ή τη Βραζιλία, οι ρατσιστές γίνονται όλο και πιο ορατοί και μάλιστα εκλεγμένοι σε δημόσια αξιώματα. Για την καταπολέμηση αυτής της αύξησης του ρατσισμού, υπάρχουν δύο βασικές πτυχές που πρέπει να εξεταστούν.

Η φύση είναι πολύ πιο αλλόκοτη από τη φαντασία

Η συζήτηση που έγινε την περασμένη εβδομάδα με αφορμή την πρώτη, ιστορική φωτογραφία μαύρης τρύπας στο Διάστημα είχε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: ότι επιβεβαιώθηκε για ακόμη μία φορά η Θεωρία της Γενικής Σχετικότητας που ο Αϊνστάιν διατύπωσε το 1915. Έτσι είναι. Όμως μέσα σε όλη αυτή τη φασαρία ξεχάσαμε ένα όνομα: αυτό του Karl Schwartzild.

Για τις εξετάσεις του σχολείου και την παπαγαλία

Tο περίφημο Επιχείρημα του Κινέζικου Δωματίου που διατύπωσε πρώτη φορά ο φιλόσοφος Τζον Σερλ, είναι ένα νοητικό πείραμα στο οποίο κάποιος που δεν ξέρει κινέζικα βρίσκεται κλειδωμένος σε ένα δωμάτιο και απαντά μηχανικά, ακολουθώντας ορισμένους κανόνες χειρισμού συμβόλων, σε ερωτήματα διατυπωμένα σε κινέζικους χαρακτήρες που του δίνονται κάτω από την πόρτα.

Η διαμάχη για την ερμηνεία της κβαντικής μηχανικής

Η διαμάχη για την ερμηνεία της κβαντικής μηχανικής άρχισε την περίοδο 1924-26, σχεδόν αμέσως μετά την διατύπωση της. Ξεκίνησε στο 5o συνέδριο του Solvay (1927) και στο Συνέδριο του Como (1927) όπου ο De Broglie διατύπωσε τη θεωρία της διπλής λύσης. Η διαμάχη αυτή αφορά επιστημολογικά, φιλοσοφικά και φυσικά προβλήματα. Τα πιο κεντρικά προβλήματα είναι η φυσική σημασία του πιθανοκρατικού χαρακτήρα της κβαντικής μηχανικής, η φυσική σημασία της αρχής της επαλληλίας και της λεγόμενης αναγωγής της κυματοσυνάρτησης.

Το 5ο Συνέδριο του Solvay και η διαμάχη Einstein-Bohr

Τα συνέδρια του Solvay ξεκίνησαν το 1912 με χρηματοδότηση του βέλγου βιομήχανου Ernest Solvay και ήταν διάσημα στον κόσμο της φυσικής και της χημείας. Ήταν αφιερωμένες στα εξαιρετικά ανοικτά προβλήματα της επιστήμης, αλλά το πιο διάσημο συνέδριο υπήρξε το 5ο Συνέδριο Solvay τον Οκτώβριο 1927 σχετικά με τα ηλεκτρόνια και τα φωτόνια, όπου αξιοσημείωτοι φυσικοί απ όλο το κόσμο, συναντήθηκαν για να συζητήσουν τις νέες απόψεις για την κβαντική θεωρία. Οι ηγετικές φυσιογνωμίες εκεί μέσα ήταν ο Albert Einstein και ο Niels Bohr που συζήτησαν τη μόλις θεμελιωμένη σύγχρονη κβαντομηχανική. Οι 17 από τους 29 που έλαβαν μέρος στο συνέδριο αυτό είχαν πάρει ή θα έπαιρναν στο μέλλον Βραβείο Νόμπελ.

Η απόρριψη της εξελικτικής επιστήμης από τους (υπερ-)φυσικούς σκοταδιστές

Δύο γνωστοί και καταξιωμένοι εξελικτικοί βιολόγοι, ο Λευτέρης Ζούρος (πανεπιστημιακός που από το 2007 αποτελεί μέλος της Ακαδημίας Αθηνών) και ο Μανούσος Παπαδάκης (Επιστημονικό πεδίο: Βιοχημική και Μοριακή Γενετική του Ανθρώπου) με τα επιχειρήματά τους υπερασπίζονται τον επιστημονικό ορθολογισμό ενάντια στον ταχύτατα εξαπλούμενο ψευδοεπιστημονικό σκοταδισμό.

John Wheeler: αυτός που έδωσε το όνομα στις μαύρες τρύπες

Ο John Wheeler ήταν καθηγητής για πολλά χρόνια στο Princeton και από τις κολοσσιαίες φιγούρες στην επιστήμη όπως ο Αλβέρτος Αϊνστάιν και ο Niels Bohr, με τους οποίους ο Wheeler συνεργάστηκε στη δεκαετία του ’30 και τη δεκαετία του ’40. Ως καθηγητής στα πανεπιστήμια του Princeton και του Ώστιν, ο Wheeler ενέπνευσε ολόκληρες γενεές σπουδαστών, για να μετασχηματίσει την περιέργειά τους σε επιστημονικές ανακαλύψεις.

Lev Landau: φυσικός και επαναστάτης

Ένα παρ’ ολίγον μοιραίο ατύχημα, πριν 57 χρόνια περίπου, στέρησε τη θεωρητική φυσική από ένα από τα μεγαλύτερα μυαλά της κοινότητας των φυσικών, το Lev Landau. Και μέχρι το θάνατό του δεν μπόρεσε να εργαστεί, ενώ λίγο αργότερα (1962) του απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ φυσικής. Η κληρονομιά του είναι ζωντανή σε πολλούς κλάδους της φυσικής. Ιδιαίτερα όμως, στον τομέα της υπερευστότητας, της υπεραγωγιμότητας και του μαγνητισμού.

Τα μεγαλύτερα επιστημονικά επιτεύγματα του 2018

Tο σημαντικότερο επιστημονικό επίτευγμα του 2018 σύμφωνα με το «Science» αναδείχθηκε μια «τριπλέτα» νέων μεθόδων, που επιτρέπουν στους επιστήμονες να παρακολουθούν διαχρονικά και με μεγαλύτερη λεπτομέρεια από κάθε άλλη φορά τη γονιδιακή δραστηριότητα όπως και την ανάπτυξη μεμονωμένων κυττάρων ενός εμβρύου .

Προϊστορικές ζωγραφιές σπηλαίων δείχνουν ότι οι αρχαίοι είχαν αρκετά προηγμένη γνώση της αστρονομίας

Επιστήμονες – μεταξύ των οποίων ο Δημήτρης Τσικριτσής – μελέτησαν τις λεπτομέρειες της παλαιολιθικής και νεολιθικής τέχνης με σύμβολα ζώων σε τοποθεσίες που βρίσκονται στην Τουρκία, την Ισπανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία. Αυτό που βρήκαν ήταν ότι όλοι αυτοί οι τόποι χρησιμοποιούσαν την ίδια μέθοδο τήρησης του ημερολογίου, παρόλο που τα έργα τέχνης δημιουργήθηκε από ανθρώπους που ζούσαν πολύ μακριά ο ένας από τον άλλο, αλλά και πριν από χιλιάδες χρόνια.

Γιορτάζει η αθέατη σκοτεινή ύλη που συγκρατεί σαν «κόλλα» τους γαλαξίες

Για δεύτερη χρονιά γιορτάζεται διεθνώς φέτος στις 31 Οκτωβρίου, η Ημέρα Σκοτεινής Ύλης (Dark Matter Day), προκειμένου να μάθει περισσότερα η διεθνής κοινή γνώμη για την προσπάθεια των επιστημόνων να φωτίσουν ένα από τα μεγάλα μυστήρια του σύμπαντος

Ο Γιόχαν Κέπλερ και οι νόμοι της κίνησης των πλανητών

Ο Johannes Kepler (1571 -1630) ήταν ένας ιδιοφυής Γερμανός που είχε πάθος για τα κάθε λογής μαθηματικά προβλήματα. Δεν ήταν παρατηρητής αλλά ένας εξαίρετος θεωρητικός αστρονόμος (και ενίοτε αστρολόγος για να μπορέσει να ζήσει) που έστρεψε την προσοχή του στη βελτίωση της ακρίβειας του Κοπερνίκειου Συστήματος, πεπεισμένος ότι υπήρχε κάποιος βασικός φυσικός νόμος ή μια ομάδα νόμων που καθόριζαν τις κινήσεις των πλανητών.

Ο Τύχο Μπράχε ο αστρονόμος που αμφισβήτησε το αριστοτελικό δόγμα του στατικού σύμπαντος

Την ίδια περίοδο με τον Κοπέρνικο έζησε κι ένας από τους σημαντικότερους παρατηρησιακούς αστρονόμους της Αναγέννησα, ο Τύχων ή Τύχο Μπράχε (1546-1601), του οποίου οι παρατηρήσεις έμειναν στα χέρια του νεαρού βοηθού του Γιόχαν Κέπλερ. Ήταν αυτός που πρώτος κατέγραψε ένα σούπερνόβα ενώ μεταξύ των άλλων εισήγαγε πρώτος και μια μέθοδο για τη μέτρηση των αποστάσεων των άστρων, που ονομάζεται αστρική παράλλαξη.