10 αξιοσημείωτοι μαθηματικοί που πέθαναν σε νεαρή ηλικία

Είναι πολύ λυπηρό το γεγονός ότι μερικοί από τους πιο λαμπρούς μαθηματικούς πέθαναν νωρίς στη ζωή τους. Εάν αυτοί οι άνδρες ζούσαν κι άλλο, θα είχαν κάνει τεράστια πρόοδο στον τομέα των μαθηματικών. Γνωρίστε λοιπόν τους 10 μαθηματικούς που πέθαναν σε ηλικία κάτω από 40.

50 χρόνια από την πειραματική επιβεβαίωση της ύπαρξης των κουάρκ

Ενώ θεωρητικά τα πρώτα κουάρκ ανακαλύφθηκαν από τον Murray Gell-Mann το 1964 η πραγματική απόδειξη ότι τα νουκλεόνια είναι φτιαγμένα από κουάρκ, ήρθε αργότερα από τις εργασίες τριών Αμερικανών φυσικών. Οι Jerome Friedman, Henry Kendall και Richard Taylor αντιλήφθηκαν στο εσωτερικό των νουκλεονίων να υπάρχουν σκληροί ‘κόκκοι’, με την έρευνα τους που ξεκίνησε το 1967 στον γραμμικό επιταχυντή του Stanford (SLAC). Σε αυτή την έρευνα που κορυφώθηκε το 1968 βρήκαν με ποιο τρόπο ηλεκτρόνια υψηλής ενέργειας σκεδάζονταν ανελαστικά πάνω σε πρωτόνια. Έτσι καθιερώθηκε το μοντέλο των κουάρκ καθώς και η κβαντική χρωμοδυναμική στη σωματιδιακή φυσική.

Η έννοια της "φυλής" είναι ένα ψέμα. Ακόμη και οι Αρχαίοι Έλληνες το ήξεραν

Η πανούκλα του ρατσισμού έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Είτε κοιτάζετε την Ουγγαρία, τη Γερμανία, το Μιανμάρ, την Ινδία ή τη Βραζιλία, οι ρατσιστές γίνονται όλο και πιο ορατοί και μάλιστα εκλεγμένοι σε δημόσια αξιώματα. Για την καταπολέμηση αυτής της αύξησης του ρατσισμού, υπάρχουν δύο βασικές πτυχές που πρέπει να εξεταστούν.

Η φύση είναι πολύ πιο αλλόκοτη από τη φαντασία

Η συζήτηση που έγινε την περασμένη εβδομάδα με αφορμή την πρώτη, ιστορική φωτογραφία μαύρης τρύπας στο Διάστημα είχε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: ότι επιβεβαιώθηκε για ακόμη μία φορά η Θεωρία της Γενικής Σχετικότητας που ο Αϊνστάιν διατύπωσε το 1915. Έτσι είναι. Όμως μέσα σε όλη αυτή τη φασαρία ξεχάσαμε ένα όνομα: αυτό του Karl Schwartzild.

Για τις εξετάσεις του σχολείου και την παπαγαλία

Tο περίφημο Επιχείρημα του Κινέζικου Δωματίου που διατύπωσε πρώτη φορά ο φιλόσοφος Τζον Σερλ, είναι ένα νοητικό πείραμα στο οποίο κάποιος που δεν ξέρει κινέζικα βρίσκεται κλειδωμένος σε ένα δωμάτιο και απαντά μηχανικά, ακολουθώντας ορισμένους κανόνες χειρισμού συμβόλων, σε ερωτήματα διατυπωμένα σε κινέζικους χαρακτήρες που του δίνονται κάτω από την πόρτα.

Η διαμάχη για την ερμηνεία της κβαντικής μηχανικής

Η διαμάχη για την ερμηνεία της κβαντικής μηχανικής άρχισε την περίοδο 1924-26, σχεδόν αμέσως μετά την διατύπωση της. Ξεκίνησε στο 5o συνέδριο του Solvay (1927) και στο Συνέδριο του Como (1927) όπου ο De Broglie διατύπωσε τη θεωρία της διπλής λύσης. Η διαμάχη αυτή αφορά επιστημολογικά, φιλοσοφικά και φυσικά προβλήματα. Τα πιο κεντρικά προβλήματα είναι η φυσική σημασία του πιθανοκρατικού χαρακτήρα της κβαντικής μηχανικής, η φυσική σημασία της αρχής της επαλληλίας και της λεγόμενης αναγωγής της κυματοσυνάρτησης.

Το 5ο Συνέδριο του Solvay και η διαμάχη Einstein-Bohr

Τα συνέδρια του Solvay ξεκίνησαν το 1912 με χρηματοδότηση του βέλγου βιομήχανου Ernest Solvay και ήταν διάσημα στον κόσμο της φυσικής και της χημείας. Ήταν αφιερωμένες στα εξαιρετικά ανοικτά προβλήματα της επιστήμης, αλλά το πιο διάσημο συνέδριο υπήρξε το 5ο Συνέδριο Solvay τον Οκτώβριο 1927 σχετικά με τα ηλεκτρόνια και τα φωτόνια, όπου αξιοσημείωτοι φυσικοί απ όλο το κόσμο, συναντήθηκαν για να συζητήσουν τις νέες απόψεις για την κβαντική θεωρία. Οι ηγετικές φυσιογνωμίες εκεί μέσα ήταν ο Albert Einstein και ο Niels Bohr που συζήτησαν τη μόλις θεμελιωμένη σύγχρονη κβαντομηχανική. Οι 17 από τους 29 που έλαβαν μέρος στο συνέδριο αυτό είχαν πάρει ή θα έπαιρναν στο μέλλον Βραβείο Νόμπελ.

Η απόρριψη της εξελικτικής επιστήμης από τους (υπερ-)φυσικούς σκοταδιστές

Δύο γνωστοί και καταξιωμένοι εξελικτικοί βιολόγοι, ο Λευτέρης Ζούρος (πανεπιστημιακός που από το 2007 αποτελεί μέλος της Ακαδημίας Αθηνών) και ο Μανούσος Παπαδάκης (Επιστημονικό πεδίο: Βιοχημική και Μοριακή Γενετική του Ανθρώπου) με τα επιχειρήματά τους υπερασπίζονται τον επιστημονικό ορθολογισμό ενάντια στον ταχύτατα εξαπλούμενο ψευδοεπιστημονικό σκοταδισμό.

John Wheeler: αυτός που έδωσε το όνομα στις μαύρες τρύπες

Ο John Wheeler ήταν καθηγητής για πολλά χρόνια στο Princeton και από τις κολοσσιαίες φιγούρες στην επιστήμη όπως ο Αλβέρτος Αϊνστάιν και ο Niels Bohr, με τους οποίους ο Wheeler συνεργάστηκε στη δεκαετία του ’30 και τη δεκαετία του ’40. Ως καθηγητής στα πανεπιστήμια του Princeton και του Ώστιν, ο Wheeler ενέπνευσε ολόκληρες γενεές σπουδαστών, για να μετασχηματίσει την περιέργειά τους σε επιστημονικές ανακαλύψεις.

Lev Landau: φυσικός και επαναστάτης

Ένα παρ’ ολίγον μοιραίο ατύχημα, πριν 57 χρόνια περίπου, στέρησε τη θεωρητική φυσική από ένα από τα μεγαλύτερα μυαλά της κοινότητας των φυσικών, το Lev Landau. Και μέχρι το θάνατό του δεν μπόρεσε να εργαστεί, ενώ λίγο αργότερα (1962) του απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ φυσικής. Η κληρονομιά του είναι ζωντανή σε πολλούς κλάδους της φυσικής. Ιδιαίτερα όμως, στον τομέα της υπερευστότητας, της υπεραγωγιμότητας και του μαγνητισμού.

Τα μεγαλύτερα επιστημονικά επιτεύγματα του 2018

Tο σημαντικότερο επιστημονικό επίτευγμα του 2018 σύμφωνα με το «Science» αναδείχθηκε μια «τριπλέτα» νέων μεθόδων, που επιτρέπουν στους επιστήμονες να παρακολουθούν διαχρονικά και με μεγαλύτερη λεπτομέρεια από κάθε άλλη φορά τη γονιδιακή δραστηριότητα όπως και την ανάπτυξη μεμονωμένων κυττάρων ενός εμβρύου .

Προϊστορικές ζωγραφιές σπηλαίων δείχνουν ότι οι αρχαίοι είχαν αρκετά προηγμένη γνώση της αστρονομίας

Επιστήμονες – μεταξύ των οποίων ο Δημήτρης Τσικριτσής – μελέτησαν τις λεπτομέρειες της παλαιολιθικής και νεολιθικής τέχνης με σύμβολα ζώων σε τοποθεσίες που βρίσκονται στην Τουρκία, την Ισπανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία. Αυτό που βρήκαν ήταν ότι όλοι αυτοί οι τόποι χρησιμοποιούσαν την ίδια μέθοδο τήρησης του ημερολογίου, παρόλο που τα έργα τέχνης δημιουργήθηκε από ανθρώπους που ζούσαν πολύ μακριά ο ένας από τον άλλο, αλλά και πριν από χιλιάδες χρόνια.

Γιορτάζει η αθέατη σκοτεινή ύλη που συγκρατεί σαν «κόλλα» τους γαλαξίες

Για δεύτερη χρονιά γιορτάζεται διεθνώς φέτος στις 31 Οκτωβρίου, η Ημέρα Σκοτεινής Ύλης (Dark Matter Day), προκειμένου να μάθει περισσότερα η διεθνής κοινή γνώμη για την προσπάθεια των επιστημόνων να φωτίσουν ένα από τα μεγάλα μυστήρια του σύμπαντος

Ο Γιόχαν Κέπλερ και οι νόμοι της κίνησης των πλανητών

Ο Johannes Kepler (1571 -1630) ήταν ένας ιδιοφυής Γερμανός που είχε πάθος για τα κάθε λογής μαθηματικά προβλήματα. Δεν ήταν παρατηρητής αλλά ένας εξαίρετος θεωρητικός αστρονόμος (και ενίοτε αστρολόγος για να μπορέσει να ζήσει) που έστρεψε την προσοχή του στη βελτίωση της ακρίβειας του Κοπερνίκειου Συστήματος, πεπεισμένος ότι υπήρχε κάποιος βασικός φυσικός νόμος ή μια ομάδα νόμων που καθόριζαν τις κινήσεις των πλανητών.

Ο Τύχο Μπράχε ο αστρονόμος που αμφισβήτησε το αριστοτελικό δόγμα του στατικού σύμπαντος

Την ίδια περίοδο με τον Κοπέρνικο έζησε κι ένας από τους σημαντικότερους παρατηρησιακούς αστρονόμους της Αναγέννησα, ο Τύχων ή Τύχο Μπράχε (1546-1601), του οποίου οι παρατηρήσεις έμειναν στα χέρια του νεαρού βοηθού του Γιόχαν Κέπλερ. Ήταν αυτός που πρώτος κατέγραψε ένα σούπερνόβα ενώ μεταξύ των άλλων εισήγαγε πρώτος και μια μέθοδο για τη μέτρηση των αποστάσεων των άστρων, που ονομάζεται αστρική παράλλαξη.

Ο Νικόλαος Κοπέρνικος και το ηλιοκεντρικό του σύστημα

Ο πρώτος από τους φημισμένους αστρονόμους της Αναγέννησης ήταν ο Πολωνός Νικόλαος Κοπέρνικος (1473-1543), κληρικός και αστρονόμος. Ο Κοπέρνικος θεωρούσε το γεωκεντρικό σύστημα υπερβολικά πολύπλοκο, γι’ αυτό και υποστήριζε το πιο απλό ηλιοκεντρικό σύστημα, με τη Γη να περιστρέφεται γύρω από τον άξονα της μία φορά την ημέρα και να περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο μία φορά το χρόνο.

Cecilia Payne-Gaposchkin: Η σπουδαία αστρονόμος που ενώ έδειξε ότι ο Ήλιος αποτελείται κυρίως από υδρογόνο, δεν πήρε Νόμπελ

Σεσίλια Πέιν-Γκαπόσκιν (Cecilia Payne-Gaposchkin 1900 – 1979) ήταν Αγγλίδα (και στη συνέχεια Αμερικανίδα) αστρονόμος. Υπήρξε ο πρώτος άνθρωπος που απέδειξε ότι ο Ήλιος αποτελείται κυρίως από υδρογόνο, το 1925. Αδικαιολόγητα και κατάφωρα αδικημένη από την επιτροπή των Νόμπελ, παρόλη την συνεισφορά της στην αστρονομία, δεν έλαβε το βραβείο για τα αναμφισβήτητα επιστημονικά της επιτεύγματα στη φυσική.

Το 1988 το Νόμπελ φυσικής δόθηκε σε τρεις Αμερικανούς για την ανακάλυψη του μιονικού νετρίνο

Το βραβείο Νόμπελ Φυσικής για το 1988 δόθηκε από κοινού στους Αμερικανούς Leon Lederman, Melvin Schwartz και Jack Steinberger για τη μέθοδο της εργασίας τους τη δεκαετία του ’60 με πυκνές ακτίνες νετρίνων. Έτσι κατόρθωσαν να δείξουν τη διττή δομή των λεπτονίων, μέσω της ανακάλυψης ενός δεύτερου τύπου νετρίνο, του μιονικού νετρίνο.

Το Νόμπελ φυσικής 2018 απονεμήθηκε στην ανάπτυξη της φυσικής με λέιζερ

Τρεις φυσικοί βραβεύτηκαν το 2018 με το βραβείο Νόμπελ στη Φυσική, μεταξύ των οποίων και στην Donna Strickland από τον Καναδά, που είναι η 3η γυναίκα που βραβεύεται για πρώτη φορά μετά από 55 χρόνια. Η Donna Strickland είναι η τρίτη μετά τη Marie Curie, η οποία το κέρδισε το 1903 (μοιράστηκε το βραβείο με τον σύζυγό της Pierre Curie και τον Antoine Henri Becquerel για την έρευνά τους πάνω στη ραδιενέργεια.), και τη Maria Goeppert-Mayer, που κέρδισε το βραβείο το 1963 για τις ανακαλύψεις της πάνω στους πυρήνες των ατόμων

Edward Lorenz: μετεωρολόγος και πατέρας της θεωρίας του Χάους

Ο Edward Lorenz (1917 – 2008) ήταν ένας Αμερικανός μετεωρολόγος που προσπάθησε να προβλέψει τον καιρό με τους υπολογιστές, αλλά τελείως συμπτωματικά προκάλεσε τη δημιουργία ενός νέου επιστημονικού πεδίου, της θεωρίας του αιτιοκρατικού χάους. Με την ανακάλυψη του χάους ο Lorenz βρήκε ότι με αυτό επηρεάζεται βαθιά ένα μεγάλο φάσμα βασικών επιστημών, φέρνοντας έτσι δραματικές αλλαγές στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη φύση, όπως έκανε και ο Ισαάκ Νεύτωνας,.