Γιοχάνες Ρεγκιομοντάνους (1436-1476)

στις

Σαν σήμερα 6 Ιουνίου του 1436 γεννήθηκε ο Γερμανός μαθηματικός και αστρονόμος Regiomontanus, που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αναβίωση της τριγωνομετρίας και της αστρονομίας στην Αναγέννηση, ενώ κατέχει την πρωτοπορία στην έκδοση επιστημονικών βιβλίων. Το όνομα Ρεγκιομοντάνους είναι ουμανιστικό ψευδώνυμο, από το λατινικό όνομα της γενέτειράς του Κένιξμπεργκ (Regiomontanum)

Johannes_Regiomontanus2

Το ταλέντο του στα μαθηματικά αλλά και σε άλλες επιστήμες φάνηκε από ηλικία 11 ετών, οπότε έγινε δεκτός στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας. Τρία χρόνια αργότερα συνέχισε τις σπουδές του στο "Alma Mater Rudolfina", πανεπιστήμιο στη Βιέννη.

Αργότερα ήρθε σε επαφή με Βυζαντινούς μαθηματικούς που είχαν καταφύγει στη Δύση μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης.

Έμαθε κοντά τους εκτός από μαθηματικά και ελληνικά! Δεν είναι τυχαίο ότι το πρώτο του έργο ήταν η μετάφραση της «Επιτομής της Αλμαγέστης» του Πτολεμαίου από τα λατινικά στα ελληνικά με διορθωτικές μάλιστα από τον ίδιο παρεμβάσεις. Τα σημαντικότερα έργα του Ρεγκιομοντάνους (πρόκειται για εκλατινισμένο όνομα – το γερμανικό του ήταν Γιόχαν Μίλερ) ήταν τα «Πέντε βιβλία για όλα τα είδη των τριγώνων» (1464), όπου διατύπωσε τον νόμο του συνημίτονου για τα σφαιρικά τρίγωνα και οι «Πίνακες των κατευθύνσεων» (1467), στους οποίους υπολόγισε τα ημίτονα όχι στον εξηκονταδικό αλλά για πρώτη φορά στο δεκαδικό αριθμητικό σύστημα. Την επόμενη χρονιά παρουσίασε την ίδια εργασία και στα δύο αριθμητικά συστήματα.

Η συμβολή του ήταν μεγάλη και στην αστρονομία. Του αποδίδεται η ακρίβεια προσδιορισμού του κομήτη του Ιανουαρίου του 1472,  γεγονός που 210 χρόνια αργότερα (τρεις διελεύσεις του κομήτη ανά 70 χρόνια) επέτρεψε την ταύτιση του συγκεκριμένου κομήτη με τον κομήτη του Χάλεϊ. Κατασκεύασε αστρολάβους για τον καρδινάλιο Βησσαρίωνα, και στα 1465 ένα φορητό ηλιακό ρολόι για τον Πάπα Παύλο Β΄.

Παρατήρησε επίσης πολλές εκλείψεις της Σελήνης. Το ενδιαφέρον του για την κίνηση της Σελήνης, τον οδήγησε να κάνει τη σημαντική παρατήρηση ότι η μέθοδος της σεληνιακής αποστάσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθεί για τον προσδιορισμό του γεωγραφικού μήκους στη θάλασσα. Ωστόσο, η απουσία μέσων της εποχής εκείνης για την ακριβή μέτρηση του χρόνου, τον έκαναν να μην χρησιμοποιήσει τη μέθοδο αυτή στη θάλασσα.

Ο Ρεγιομοντάνος παραμένει γνωστός για την κατασκευή του πρώτου αστεροσκοπείου της Γερμανίας, στη Νυρεμβέργη. Το 1472 εξέδωσε το πρώτο τυπωμένο αστρονομικό σύγγραμμα στην ιστορία, το "Theoricae novae Planetarum" του δασκάλου του, Πόιερμπαχ.

Το 1475 επέστρεψε στη Ρώμη για να συνεργαστεί με τον Πάπα Σίξτο Δ΄ επί της μεταρρυθμίσεως του ημερολογίου. Κατά τη διαδρομή θα μπορούσε να δημοσιεύσει την «Εφημερίδα» του στη Βενετία.

Ο Ρεγιομοντάνος πέθανε το 1476 μυστηριωδώς στη Ρώμη ένα μήνα πριν τα τεσσαρακοστά του γενέθλια, ίσως από πανώλη ή δολοφονία.

Advertisements